Blog

Rośliny oczyszczające powietrze

Zanieczyszczenie powietrza, o którym coraz częściej się dyskutuje jest efektem działalności człowieka w środowisku. Smog wpływa źle na kondycję zdrowia ludzi, pogarszając funkcjonowanie układu oddechowego, krążenia oraz powodując powstawanie nowotworów. W zanieczyszczonym powietrzu można odnaleźć wiele substancji szkodliwych dla człowieka takich jak dwutlenek węgla, dwutlenek siarki, siarkowodór, fluor. Obecne w spalinach samochodowych tlenek węgla, tlenek azotu, związki ołowiu i węglowodory aromatyczne również są niebezpieczne dla organizmu.

Trzeba być świadomym, że toksyczne substancje mogą czyhać także w domu. Według badań, dorosły człowiek spędza około 80 % swojego czasu w zamkniętych pomieszczeniach. Na jakość powietrza wpływa wiele czynników takich jak: temperatura, wilgotność, jakość powietrza zewnętrznego, sprawność wentylacji oraz materiały wykorzystywane do budowy domu. Użyte sprzęty do skonstruowania pomieszczeń, farby, lakiery, środki do sprzątania mogą wypełnić cztery ściany wieloma toksycznymi substancjami. W płucach może się znaleźć formaldehyd wykorzystywany w produkcji paneli, mebli, papierowych toreb, tkanin syntetycznych – silnie toksyczna i drażniąca substancja, rakotwórczy ksylen używany do domowej chemii, oczyszczaczy powietrza, trichloroeten – obecny w tuszach, lakierach, wykorzystywany jako rozpuszczalnik – substancja uznawana za rakotwórczą, amoniak podrażniający drogi oddechowe, który można znaleźć w odświeżaczach powietrza i w wielu produktach używanych do czyszczenia pomieszczeń, benzen – toksyczny, mutagenny związek chemiczny stosowany do produkcji detergentów, klejów, żywic, wosków meblowych, toluen – mutagenny węglowodór aromatyczny obecny w kosmetykach do włosów takich jak lakiery, spraye, perfumy oraz w detergentach. Cała lista zanieczyszczeń emitowana przez materiały budowlane i wykończeniowe może się przyczynić do schorzenia zwanym ”syndromem chorych budynków”, objawiającym się bólami, zawrotami głowy, złym samopoczuciem, zmęczeniem, kłopotami z koncentracją, pogorszeniem stanu układu oddechowego i krążenia.

Mimo, że w domu może unosić się cała lista toksycznych substancji, które po akumulacji źle wpływają na zdrowie, to można w prosty, łatwo dostępny sposób oczyścić domowe powietrze bez ponoszenia wielkich kosztów. Z pomocą mogą przyjść obecne przy człowieku od wieków rośliny, które nie tylko zmienią estetycznie pomieszczenie, w którym się znajdują, ale dzięki odrobinie pielęgnacji i uwagi odwdzięczą się czystym powietrzem. W 1989 roku NASA opublikowała projekt badawczy, który ukazał 12 gatunków roślin o potwierdzonych zdolnościach do oczyszczania powietrza z substancji takich jak formaldehyd, ksylen, amoniak, aceton, trichloroeten, formaldehyd, etanol. Od tamtego czasu naukowcy zainteresowali się tym zjawiskiem i dzisiaj dostępna jest cała lista roślin pochłaniających dane substancje. W przypadku formaldehydu znanych jest 50 gatunków z których najlepiej sprawdzi się nefrolepis wysoki (Nephrolepis exaltata), złocień (Chrysanthemum morifolium), gerbera Janesona (Gerbera jamesonii), daktylowiec karłowaty (Phenix roebelenii), dracena deremeńska (Dracena deremensis), palma bambusowa (Chamaedorea siefritzii), nefrolepis (Nephrolepis obliterata) i bluszcz pospolity (Hedera helix). Najbardziej aktywnymi roślinami w oczyszczaniu z powietrza ksylenu i toluenu są złotowiec (Chrysalidocarpus lutescens), daktylowiec niski (Phoenix roebelenii), ćmówka (Phalaenopsis sp.), difenbachia camilla (Dieffenbachia camilla), dracena obrzeżona (Dracena marginata), difenbachia exotica (Diffenbachia exotica), homalomena (Homalomena wallisii), nefrolepsis obliterata (Nephrolepsis obliterata). W pochłanianiu amoniaku najlepiej sprawdzi się palma (Rhapis excelsa), lilia torfowa (Liliope spicata), anturium Andreego (Anthurium andreanum), dendrobium (Dendrobium chrystanthum), tulipan (Tulipa gesneriana). Skrzydłokwiat (Spathiphyllum sp.) potrafi pochłonąć z powietrza związki chemiczne takie jak formaldehyd, ksylen, aceton, metanol, etanol, benzen, amoniak. 

 Oprócz walorów estetycznych, rośliny jako zielone płuca są w stanie oczyścić domowe powietrze z większości toksycznych substancji, poprawiając w ten sposób samopoczucie i zdrowie. Gatunki specjalizujące się w pochłanianiu związków rakotwórczych można odnaleźć w każdym supermarkecie czy sklepie ogrodniczym za niewielką cenę. W dobie obecnej globalizacji i zanieczyszczeń zakup drobnego skrzydłokwiatu czy draceny odmieni jakość przebywania w pomieszczeniu pod każdym względem. Za odrobinę troski nad doniczką, odwdzięczy się nie tylko roślina, ale również i ciało.

Bibliografia: 

TREDER, Michalina. Smog zagrożeniem bezpieczeństwa zdrowotnego w Polsce. Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego, 2017, 11.1: 190-204.

WOLVERTON, Bill C.; DOUGLAS, Willard L.; BOUNDS, Keith. A study of interior landscape plants for indoor air pollution abatement. 1989.

ZABIEGAŁA, Bożena; PARTYKA, Monika; NAMIEŚNIK, Jacek. ROZDZIAŁ 25 JAKOŚĆ POWIETRZA WEWNĘTRZNEGO–ANALITYKA I MONITORING. Nowe horyzonty i wyzwania w analityce i monitoringu środowiskowym. Centrum Doskonałości Analityki i Monitoringu Środowiskowego, Poland, 2003, 539-561.

ZIMNY, HENRYK. Rośliny w naszych domach i ich funkcje w ekologii wnętrz. Problemy Ekologii, 2008, 12: 312-325.